De oorzaak van overgewicht is eigenlijk duidelijk: “Het lichaam krijgt meer energie binnen dan het verbruikt dat leidt tot vetopslag en een toename van het gewicht. De mogelijke factoren waardoor deze situatie ontstaat zijn echter zeer divers.

Te veel eten en te weinig bewegen

De meest bekende mogelijke oorzaken van overgewicht zijn te veel, en verkeerd eten vaak in combinatie met te weinig lichaamsbeweging. Het is echter beslist niet zo dat dit altijd de oorzaken zijn. Er zijn diverse andere mogelijke oorzaken en deze zijn beslist ook niet altijd te voorkomen.

Wat zijn dan mogelijke andere oorzaken?

Een veel voorkomende mogelijk oorzaak van overgewicht is de bijwerking van medicijnen.
Antidepressiva en anticonceptiepillen bijvoorbeeld kunnen overgewicht veroorzaken. Vaak kan je om gezondheidsredenen niet zonder bepaalde medicijnen en zul je de bijwerkingen moeten accepteren.

De mate van zwaarlijvigheid wordt ook gedeeltelijk genetisch bepaald. Als je ouders hebt met overgewicht is de kans meer dan aanwezig dat jij er ook last van krijgt. Dit is natuurlijk geen excuus om er niets aan te doen of het maar te accepteren.

Welvaartsziekte

Uit onderzoek van de laatste jaren komt steeds meer bewijs naar boven dat psychische en sociale factoren ook invloed hebben op het ontstaan van overgewicht. Juist bij eten spelen emoties een belangrijke rol. Je hebt bijvoorbeeld emotie-eters; ofwel mensen die hun eetgedrag sterk laten beïnvloeden door hun stemming van dat moment. Deze mensen eten bijvoorbeeld meer om zich zelf gelukkiger te voelen, maar het kan ook zijn dat ze juist minder gaan eten. Daarnaast heb je e zogenaamde externe eters. Bij deze eters speelt emotie geen enkele rol, zij eten als ze eten zien. En juist deze mensen hebben het in onze huidige obesogene samenleving erg lastig. In onze obesogene samenleving hebben we voortdurend de beschikbaarheid over voedsel, sterker nog we worden er ook bijna voortdurend met geconfronteerd, in ons straatbeeld, in tijdschriften op televisie. Overgewicht wordt dan ook niet onterecht een welvaartsziekte genoemd.

Oorzaken bij kinderen

Juist bij kinderen wordt als grootste oorzaak een te kort aan lichaamsbeweging genoemd als belangrijkste oorzaak van overgewicht. Tegenwoordig hebben kinderen minder gym op school, spelen minder buiten en zijn zittende activiteiten hiervoor in de plaats gekomen. De computer, telefoon, televisie, internet en zijn belangrijker geworden dan het springtouw, de voetbal en de step.